|
|
|
|
Arapça - Mahalmi Sözlük (-M-) |
 |
 |
 |
Mabbaxiyye= tencere
Mabrad=tahta, demir vb. eşyaları törpü alet
Macroĥ=yaralı
Macrud= faraş
Mafrok=1.ovulmuş 2. darılmış
Mafsal=1. Eklem 2. Yol ayrımı
Mağrafé= tastan derin, dibi düz, büyük kepçe
Maxlot= karışık
Mahra= kısrak
Maĥrum= mahrum
Maĥsor= sıkışık
Maftum=sütten kesilmiş
Maqbara= mezarlık
Maqhor= kahrolmuş, ızdıraplı
Maqsof ıl ‘ımır= ömrü(n) kısa( olsun) manasında hitap
Maqrož= ezilmiş
Maqruf=1. Kırılmış 2. tiksinmiş
Maqsufıl ‘ımır= ömrün kısa olsun manasında
Maksor= kırılmış
Malqat= mandal
Mama= anne
Mambar= minber
Manfaža= kül tablası
Manžara=1. manzara, 2.dam
Maprot= tüyü yolunmuş
Mar= bel
Mara= kadın
Maraž= hastalık
Maréž= hasta
Marham= merhem
Marĥaba= merhaba
Marĥamé=tülbent
Marĥum=rahmetli (erkek)
Marĥumê= rahmetli (kadın)
Ma’ruf= tanınmış
Ma’sara= üzümün sıkıldığı tekne
Ma’sum= masum
Maxlota= karışım, çorba
Maxta= sümük
Maslaĥa= menfaat, fayda
Masosa= emzik
Masoyé= süzgeç
Masraf= masraf
Mastara= örnek, model
Mastor= çarpılmış, kaza yapmış
Mastovra= korunmuş ( hitap)
Maşhor= meşhur
Matar= 1.yağmur2. Hava alanı
Matariyyê= matara
Matbax= mutfak
Matrok=terk edilmiş
Matoyé= sapan
Mažluvm=mazlum
May= su
May ‘asir= meyve suları
May fırınci= domates salçası
Mazruna= lezzetli bir üzüm çeşidi
Mebvelé= soluk borusu
Mecle= mutfak tezgâhı
Mecnun= deli
Mecvê= geliş
Medem= madem
Medeni= medeni
Medfun= defnedilmiş, ölü
Medresê= medrese
Medyun=borçlu
Mefi= yok
Mefruş= döşenmiş
Megzun= orak
Me’= beraberinde
Me’ısselemé=sağlıcakla, selametle
Me’qudé= haşlama yemeği
Me’qul= makul, akla uygun
Me’keruné= makarna
Me’leqe= kaşık
Me’ne=anlam
Me’nege= eğer(atlara takılan)
Me’u= onunla beraber
Meğbun= küs, küsmüş
Meğlub= mağlup, yenik
Mehtuk= rezil olmuş
Meĥebbé= sevgi, aşk
Meĥbes= evlilik ve nişan yüzüğü
Meĥkum= mahkûm
Meĥleb= kendisinden ilaç yapılan, acımsı tadı olan küçük bir meyve
Meĥmel=yorganlık, odalarda yorganların konulduğu bölüm
Meĥmulé= hamile
Meĥuv= silme
Mexselé= lavabo
Mekkine= makine
Mekkinıt tasvir= fotoğraf makinesi
Meqşerê= patates soyacağı
Meksud= turşulanmış
Meqem= makam, mevki
Meq’ed= oturak
Meqlé= tava
Meqlub= ters
Meqtul= öldürülmüş
Meknesé= süpürge
Mekseĥ= ağaçları budamaya yarayan çengel biçimindeki alet
Mekteb= okul
Mektub=mektup
Mekkuk=mekik
Mel’eb= oynama yeri, park
Mel’ebé= oyuncak (haline gelme)
Mélıĥ= tuzlu
Meliĥ= iyi
Melık=kral
Melle= imam
Mel’un= lanetli
Melloĥ= haşlanmış nohut
Mêlıs= kaygan, pürüzsüz
Meli fıkır= fikrim yok
Melyon= milyon
Melzeqe= yakı
Memnu’= yasak, engellenmiş
Memseĥe= yerleri silmeye yarayan bez, paspas
Menceliq= çekici araç
Menderuné= silindir
Menı’= engel
Menqel= mangal
Memşe=
Menşefé= havlu
Mepŝuŝ= parçalanmış
Mereqe= sulu yemek
Mêrdiyn= mardin
Marĥum= rahmetli
Merme’uvnê= toza toprağa bulanmış
Merş= kilim
Merzib= oluk
Mese= gece
Meselé=sorun
Mesh=silme
Meské= kulp
Mesken= ev
Mesloq= haşlanmış
Mesmum=zehirli
Mesnun= bilenmiş
Meŝqeb= matkap
Meşe= maşa
Meşğul= meşgul
Meşké= yayık
Meşneqe= darağacı ( ipi)
Meşu= yürümek
Metfuné= türlü yemeği
Methum= itham edilmiş, suçlanılmış
Mevde’= fol, yumurtlama yeri
Mevt= ölüm
Meydé= kesme tahtası, yufka tahtası
Meyl=sapma
Meyyıt= ölü
Meymé= nine
Me’yub=kusurlu, ayıplı
Mezro= metre
Mézén=tartı
Mezbeĥe= tespih
Mežbeĥe= kesim yeri
Mezbelé=çöplük
Mežğ=çiğneme
Mıbarık= mübarek
Mĥelmi= Mĥalmi ırkından olan
Mı’lıf= hayvanlara yem konulan kap
Mı’rec= mirac
Mı’tedi=saldırgan
Mıddê=müddet
Mıddên= uzatmak
Mıd’i= davetli
Mıftéĥ= anahtar
Mıfti= müftü
Mıfsıd= arabozucu
Mıĥeĥe= yumurta sarısı
Mıhdi= mehdi
Mıĥĥeyé=silgi
Mıhkên= sürtünme
Mıhlê= mühlet
Mıĥşi= doldurulmuş
Mıĥtec= muhtaç
Mıĥtel=sahtekâr
Mıĥtırım=saygılı, muhterem
Mığrıp= akşam
Mıx= baş
Mıxbi= gizli
Mıxfi= gizlenmiş, kayıp
Mıxtar= muhtar
Mıxtên= sümkürmek
Mıxtıbiy=saklı, saklanmış
Mıxtıboyé= saklambaç
Mıqtıdi= uyan, tabi
Mıqŝéyé= bostan
Mıkveyê= ütü
Mılfıt=dönemeçte
Mılĥ= tuz
Mılĥêb= yaba
Mılk= mal, mülk
Mıllê= 1. Millet 2. köz
Mımlık= nişanlı (erkek)
Mın= kim
Mın = -den, -dan (mın ‘Ali = Ali’den)
Mınnara= minare
Mınefıq= münafık
Mınem= rüya
Mınnê= minnet
Mınnu= bir kısmı
Mınkarra= tamamiyle
Mınqar= gaga
Mınqeç= cımbız
Mınşar= testere
Mırr= acı ( biber acısı değil)
Mırara= safra kesesi
Mırê= ayna
Mırhi=aşınmış, eskimiş
Mırqe’= taş atmak için kullanılan deriden yapılan alet
Mırrayr= acı bir bitki
Mırtıxi=gevşek
Mıru= çok sert bir taş türü
Mırzıb= oluk
Mıssên= emmek
Mısariyn= ince bağırsaklar
Mısefır= misafir
Mısse’=şimdiden
Mıssên= emmek
Mısĥaf= Mushaf, Kur’an
Mısĥên=silmek
Mısk= misk
Mıskên= tutmak, yakalamak
Mıskin= miskin, zavallı
Mıslım= müslüman
Mısses= çift sürenlerin hayvanların ayağına takılan çamuru sürerken çıkarmak için kullandıkları ucu spatulaya benzer demirden ve tahtadan uzun çubuğu olan alet
Mısri= mısırlı
Mısteĥe= utanma
Mıstıĥi=utangaç
Mışmış= kayısı
Mışmışiyyé= kayısı hoşafı
Mışreqe=güneş vuran yer
Mışşeyê= terlik
Mışt= tarak
Mıştara= satın alma
Mışteke=şikâyet
Mıştıri= müşteri
Mıştıki= şikâyetçi
Mıtır= metre
Mıtırbi= düğünlerde çalgıcılık yaparak para kazanan kişi
Mıtli= dolu
Mıtyên= esnetmek, uzatmak
Mızvar= binekteki yüke bağlı urganı çevirerek gerginleştiren odun parçası
Mıžğên= çiğnemek
Mıžyež=midyat
Miteyn= iki yüz sayısı
Mitor= motor
Miyden= meydan
Miyyé= yüz sayısı
Mxemmesé=boyna asılan, beş altın gramajlı altın
Mo= 1.olumsuzluk ön eki (değil) 2.olmaz
Mo heg= öyle değil( mi)?
Moşi=bişey değil
Morıf= bilmiyorum
Mo yeqqın= inanmam, zannetmem
Moysêr= olmaz
Moža’= yer
Mudir=müdür
Mulıd= mevlit, mevlit yemeği
Munê= azık
Munesıb= uygun
Mutebessım= gülümseyen
Muvz= ustura
|
Yorum ekle
|
|
Yöremizde bilinen en eski yerleşimler İÖ 3000 yılında Huriler'e aittir. Huriler'den sonra Mitani halkı,onların ardındada Asurlular yöreye hakim olmuşlardır.Asurluların yönetimine geçen yöremiz İÖ IV.yüzyılın ikinci yarısından başlayarak Pers Kralı II.Keyhüsrev'in,İÖ 331'de İskender'in, onun ölümü üzerine de komutanlarından Seleukos'un egemenliği altına girmiştir. İÖ II. yüzyılda başlayan karışıklıklar sırasında Arami halkı,Abgar Beyliğini kurdu. Aynı dönemde yöremiz Romalılar ile Sasaniler arasındaki bir çok çatışmaya sahne olmuştur. İS 640'ta Ömer'in halifeliği sırasında "İlyas Bin Ganem" adlı Arap komutanı yöreye hakim olmuştur.Böylece köyümüz ve çevresi İslam hakimiyetine girer ve bundan sonra yörede İslamiyet hızla yayılır. MS 692'deki Abdulmelik döneminde köyümüzün bulunduğu yöre Emeviler'in eline geçer. 11.Yüzyılda Selçuklu hakimiyetine giren yöre bir süre sonra Artuklu hakimiyetine girer. Yavuz Sultan Selim'in Doğu Seferi sırasında yöremiz Osmanlı hakimiyetine girer. Osmanlılardan sonra kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin Mardin İlinin Gercüş ve daha sonra da 1994 yılında Midyat İlçesine bağlı bir köy durumuna gelmiştir. Köyümüzün çevresinde eski mağara yerleşimleri, kaya içine oyulmuş mezarlar,toprak altından çıkarılmayı bekleyen KUDİ ve BİR'İNE mevkiindeki harabeler ile önemli bir tarihi geçmişe sahiptir. Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan köyümüz, değişik kavimlerin ve inançların birleştiği bir bölgede bulunmaktadır.Yöremizde Müslüman ve Süryaniler, yüzyıllardır uyum içinde yaşamaktadır. Köyümüzün batı komşusu olan Kıllıs Köyü tamamen bir Süryani köyüdür. Kilisesi ve şarap üretimi ile meşhurdur. Köyümüz ve çevresinde süregelen bazı zanaatlar gelişmiştir. Bunlardan bazı sanatlar Midyat'la özdeşleşmiştir: Kuyumculuk,taş kesme ve işleme sanatı, kilim ve gömlek dokumacılığı,terzicilik, ayakkabıcılık, bakırcılık, demircilik bunların başlıcalarıdır.